Ισορροπημένη περιφερειακή ανάπτυξη – Πόλη και ύπαιθρος μαζί
Στην επαρχία Πάφου ζούμε μια αντίφαση που δεν γίνεται πια να θεωρείται «φυσιολογική». Από τη μία, η πόλη αναπτύσσεται, επενδύσεις προχωρούν, ο τουρισμός κινείται. Από την άλλη, κωμοπόλεις και ορεινές/ημιορεινές κοινότητες παλεύουν με την εγκατάλειψη, την έλλειψη βασικών υπηρεσιών και την αίσθηση ότι «όλα αποφασίζονται αλλού». Αν θέλουμε πραγματικά μια Πάφο που να προοδεύει συνολικά, χρειάζεται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο: πόλη και ύπαιθρος μαζί, όχι ανταγωνιστικά.
Η περιφερειακή ανάπτυξη δεν είναι σύνθημα. Είναι ζήτημα δικαιοσύνης, συνοχής και ασφάλειας. Όταν μια οικογένεια σε ορεινή κοινότητα δυσκολεύεται να βρει γιατρό, όταν ένα παιδί χρειάζεται καθημερινά ώρες μετακίνησης για σχολείο ή φροντιστήριο, όταν ένας επαγγελματίας δεν έχει σταθερή ψηφιακή πρόσβαση για να δουλέψει, τότε δεν μιλάμε απλώς για «ταλαιπωρία». Μιλάμε για άνιση πρόσβαση σε ευκαιρίες, δηλαδή για άνιση πολιτεία.
Μείωση ανισοτήτων: από το κέντρο προς κάθε κοινότητα
Πρώτη μας στόχευση είναι η ουσιαστική μείωση των ανισοτήτων μεταξύ της πόλης της Πάφου, των κωμοπόλεων και των ορεινών/ημιορεινών κοινοτήτων. Αυτό σημαίνει ότι οι πολιτικές αποφάσεις και οι δημόσιες επενδύσεις δεν μπορούν να μετρούν μόνο «πόσο φαίνεται» ένα έργο, αλλά «ποιον εξυπηρετεί» και «τι διορθώνει».
Η Πάφος χρειάζεται μια προσέγγιση που να βλέπει τον χάρτη ως ενιαίο οικοσύστημα: η πόλη δεν ευημερεί μακροπρόθεσμα αν η ύπαιθρος αδειάζει. Και η ύπαιθρος δεν στέκεται όρθια αν δεν έχει γέφυρες σύνδεσης με την οικονομία, τις υπηρεσίες και τις ευκαιρίες της πόλης.
Υποδομές που ενώνουν – όχι έργα βιτρίνας
Η δεύτερη προτεραιότητα είναι η ενίσχυση υποδομών με μετρήσιμο αποτέλεσμα στην καθημερινότητα:
Οδοποιία και ασφάλεια δρόμων: συντήρηση και αναβάθμιση του επαρχιακού δικτύου, επικίνδυνες διασταυρώσεις, φωτισμός, σήμανση, αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις. Η οδική ασφάλεια δεν είναι πολυτέλεια, είναι δικαίωμα.
Οδικοί δακτύλιοι και αποσυμφόρηση: όπου απαιτείται, με σχεδιασμό που μειώνει χρόνο μετακίνησης, κόστος καυσίμων και περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Σχολικές μονάδες: όχι μόνο κτήρια, αλλά λειτουργική ενίσχυση. Υποστήριξη μαθητών σε απομακρυσμένες περιοχές, σύγχρονος εξοπλισμός, πρόσβαση σε δραστηριότητες που δεν πρέπει να είναι προνόμιο των «κεντρικών» σχολείων.
Κέντρα υγείας και πρωτοβάθμια φροντίδα: ενίσχυση τοπικών δομών και δημιουργία μικρών κοινωτικών ιατρείων (ή “έξυπνων” ιατρείων), ώστε οι πολίτες να μην εξαρτώνται από διαδρομές ώρας για βασικές υπηρεσίες. Η υγεία πρέπει να είναι κοντά στον πολίτη.
Ψηφιακές υποδομές: γρήγορο και αξιόπιστο διαδίκτυο σε κάθε κοινότητα. Χωρίς αυτό, μιλάμε για αποκλεισμό από εργασία, εκπαίδευση, επιχειρηματικότητα και σύγχρονες υπηρεσίες.
Υποδομές σημαίνει ανθεκτικότητα. Και ανθεκτικότητα σημαίνει ότι μια επαρχία μπορεί να σταθεί απέναντι σε κρίσεις, (οικονομικές, κλιματικές, δημογραφικές), χωρίς να αφήνει κανέναν πίσω.
Στήριξη μικρομεσαίων: η ραχοκοκαλιά της Πάφου
Τρίτη και καθοριστική προτεραιότητα είναι η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων της επαρχίας. Αν θέλουμε θέσεις εργασίας με αξιοπρέπεια και τοπική προστιθέμενη αξία, πρέπει να δώσουμε χώρο στον άνθρωπο που επιχειρεί, στον επαγγελματία, στον αγρότη, στον νέo που θέλει να καινοτομήσει χωρίς να φύγει από τον τόπο του.
Η στήριξη αυτή χρειάζεται στόχευση σε τέσσερις πυλώνες:
Τουρισμός ποιότητας: λιγότερο «όσο περισσότερο γίνεται» και περισσότερο «όσο καλύτερα γίνεται». Εμπειρίες που συνδέουν θάλασσα, ενδοχώρα, γαστρονομία, πολιτισμό, φύση, ευεξία. Αυτό φέρνει μεγαλύτερο εισόδημα με μικρότερη πίεση στους πόρους.
Αγροδιατροφή: ενίσχυση τοπικών προϊόντων, μεταποίησης, branding και δικτύων διάθεσης. Η ύπαιθρος δεν ζητά ελεημοσύνη, ζητά εργαλεία για να πουλήσει δίκαια την αξία της.
Πολιτισμός: αξιοποίηση της ταυτότητας της Πάφου ως πολιτιστικού προορισμού, με στήριξη δημιουργών, φεστιβάλ, τοπικών δράσεων και αποκατάσταση/ανάδειξη χώρων που μπορούν να γίνουν μοχλοί οικονομίας.
Καινοτομία: μικρές αλλά έξυπνες παρεμβάσεις. Προγράμματα ψηφιακού μετασχηματισμού για ΜμΕ, συμβουλευτική/κατάρτιση, διευκόλυνση πρόσβασης σε χρηματοδότηση και συνεργασίες με εκπαιδευτικά ιδρύματα.
Η ουσία είναι μία: οι μικρομεσαίοι δεν χρειάζονται «χειροκροτήματα». Χρειάζονται λιγότερη γραφειοκρατία, πιο καθαρούς κανόνες, πρόσβαση σε εργαλεία και πολιτική βούληση να στηριχθεί η πραγματική οικονομία της επαρχίας.
Πάφος ενιαία, δίκαιη, βιώσιμη
Η ισορροπημένη περιφερειακή ανάπτυξη δεν χωρά σε προεκλογικά φυλλάδια. Θέλει σχέδιο, προτεραιότητες και μια σταθερή επιλογή: να επενδύσουμε εκεί που το κράτος και η αγορά αφήνουν κενά.
Γιατί μια Πάφος που κρατά ζωντανές τις κοινότητές της, που συνδέει την πόλη με την ύπαιθρο, που δίνει ευκαιρίες στους νέους να μείνουν και να δημιουργήσουν, είναι μια Πάφος πιο δυνατή, πιο δίκαιη και πιο αισιόδοξη.
Και αυτή είναι η επιλογή που αξίζει να γίνει τώρα.