Κοινωνικό κράτος στην πράξη: η Πάφος να μη μένει πίσω
Η κοινωνική πολιτική δεν είναι σύνθημα. Είναι ο τρόπος που μια πολιτεία αποδεικνύει, καθημερινά, αν σέβεται τον άνθρωπο. Είναι το αν ο πολίτης μπορεί να δει γιατρό χωρίς να ταλαιπωρηθεί, αν ο χαμηλοσυνταξιούχος ζει με αξιοπρέπεια, αν το νέο ζευγάρι βρίσκει στέγη, αν το άτομο με αναπηρία έχει πραγματική πρόσβαση και ίσες ευκαιρίες.
Στην επαρχία Πάφου, οι ανισότητες φαίνονται πιο καθαρά. Όχι επειδή οι άνθρωποι εδώ ζητούν περισσότερα από τους άλλους, αλλά επειδή οι ανάγκες είναι πιο απαιτητικές: αποστάσεις, γήρανση πληθυσμού, εποχικότητα στην εργασία, πίεση στις τιμές ακινήτων, κοινότητες που κινδυνεύουν να «αδειάσουν». Αν θέλουμε κοινωνικό κράτος στην πράξη, πρέπει να μιλήσουμε συγκεκριμένα: υγεία, στήριξη ευάλωτων, στέγαση.
1. Υγεία για όλους, κοντά στον πολίτη, με ισχυρές δημόσιες δομές και καλύτερο ΓεΣΥ
Η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας δεν μπορεί να εξαρτάται από το αν μένεις στην πόλη ή σε ορεινή/αγροτική κοινότητα. Το ΓεΣΥ είναι μια μεγάλη κατάκτηση, όμως στην πράξη χρειάζεται ενίσχυση εκεί που πονά περισσότερο: στις δημόσιες δομές και στις υπηρεσίες πρώτης γραμμής.
Στην Πάφο απαιτούνται καθαρές προτεραιότητες:
Ενίσχυση της δημόσιας νοσηλευτικής περίθαλψης (στελέχωση, εξοπλισμός, λειτουργικά πρωτόκολλα, διαχείριση λιστών αναμονής).
Ισχυρή πρωτοβάθμια φροντίδα ώστε να αποσυμφορείται το νοσοκομείο και να εξυπηρετείται ο πολίτης γρήγορα, ανθρώπινα, κοντά στο σπίτι του.
Κάλυψη ειδικοτήτων και εξετάσεων στην επαρχία, ώστε ο ασθενής να μη μετατρέπεται σε «μετακινούμενο» για τα αυτονόητα.
Κινητές μονάδες/περιφερειακές υπηρεσίες για απομακρυσμένες κοινότητες και για ηλικιωμένους που δυσκολεύονται να μεταβούν σε κέντρα.
Υγεία σημαίνει πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση, αξιοπρέπεια. Κι αυτό δεν μπορεί να είναι προνόμιο, αλλά δικαίωμα.
2. Στοχευμένη στήριξη εκεί που υπάρχει πραγματική ανάγκη
Το κοινωνικό κράτος κρίνεται από το αν αφήνει κανέναν πίσω. Στην Πάφο υπάρχουν ομάδες που πιέζονται δυσανάλογα: χαμηλοσυνταξιούχοι που βλέπουν την καθημερινότητα να ακριβαίνει, νέοι που ξεκινούν με επισφαλείς όρους εργασίας, μονογονεϊκές οικογένειες, άτομα με αναπηρία που καλούνται να παλέψουν και με την γραφειοκρατία και με την απουσία υποδομών.
Χρειάζονται στοχευμένες πολιτικές με πρακτικό αποτέλεσμα:
Στήριξη χαμηλοσυνταξιούχων με μέτρα ανακούφισης στο κόστος ζωής, και πρόσβαση σε υπηρεσίες χωρίς ταπεινωτική διαδικασία.
Στήριξη νέων ζευγαριών με παρεμβάσεις που κάνουν εφικτή την αρχή μιας οικογένειας (στέγη, παιδική φροντίδα, φορολογικές/κοινωνικές διευκολύνσεις όπου απαιτείται).
Πραγματική ένταξη για τα άτομα με αναπηρία: προσβασιμότητα παντού, υπηρεσίες που δεν «κόβονται» στα χαρτιά, ενίσχυση για ανεξάρτητη διαβίωση και εργασία.
Δίχτυ προστασίας για ευάλωτες ομάδες με συνεργασία υπηρεσιών, έγκαιρο εντοπισμό, κοινωνική εργασία πεδίου, και όχι μόνο επιδόματα που χάνονται στη διαδικασία.
Ο στόχος δεν είναι να “μοιράζουμε υποσχέσεις”. Είναι να χτίζουμε πολιτικές που μετριούνται: σε λιγότερη ανασφάλεια, σε περισσότερη συμμετοχή, σε αξιοπρέπεια.
3. Στέγαση: για να μείνουν οι νέοι στην Πάφο και να δημιουργήσουν εδώ
Δεν υπάρχει κοινωνικό κράτος όταν ένας νέος άνθρωπος δουλεύει, προσπαθεί, αλλά δεν μπορεί να βρει προσιτή κατοικία. Η στεγαστική πίεση στην Πάφο έχει πραγματικές συνέπειες: απομάκρυνση νέων από τον τόπο τους, καθυστέρηση δημιουργίας οικογένειας, εξάρτηση από την οικογένεια μέχρι τα 35, ενοίκια που εξαντλούν το μισό εισόδημα.
Χρειαζόμαστε στεγαστική πολιτική με τόλμη και σχέδιο:
Σχέδια για πρώτη κατοικία με πραγματικά κριτήρια και αποτελεσματικότητα (να πιάνουν αυτούς που όντως δυσκολεύονται).
Αξιοποίηση δημόσιας γης με κοινωνικό/προσιτό χαρακτήρα, με διαφάνεια και προτεραιότητα στους νέους της επαρχίας.
Κίνητρα για αναζωογόνηση ορεινών και αγροτικών περιοχών, ώστε η στέγαση να συνδέεται με ανάπτυξη κοινοτήτων: υποδομές, υπηρεσίες, εργασία, ψηφιακή σύνδεση.
Στήριξη ανακαινίσεων/επαναχρήσης κενών κατοικιών και επαναφορά τους στην αγορά με προσιτούς όρους.
Ολοκληρωμένη πολιτική για ενοίκια και φοιτητική/εργατική κατοικία, ειδικά όπου η αγορά “ξεφεύγει” από τις δυνατότητες της τοπικής κοινωνίας.
Η στέγη δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ο όρος για να σταθείς στα πόδια σου, να κάνεις σχέδια, να επενδύσεις στον τόπο σου.
Η Πάφος αξίζει ένα κοινωνικό κράτος που να λειτουργεί, όχι να ανακοινώνεται. Με υγεία ισχυρή και προσβάσιμη, με στοχευμένη στήριξη στους ανθρώπους που τη χρειάζονται πραγματικά, και με στεγαστικές λύσεις που κρατούν τους νέους εδώ, στην πόλη και στις κοινότητες.
Το κοινωνικό κράτος στην πράξη είναι η δίκαιη ανάπτυξη με ανθρώπινο πρόσωπο. Και αυτό είναι η πιο καθαρή μορφή πολιτικής ευθύνης.