Το Κυπριακό δεν είναι μια διαπραγμάτευση «τεχνικών διευθετήσεων». Είναι ζήτημα ελευθερίας, κυριαρχίας, ασφάλειας, δικαιοσύνης και δημοκρατίας. Και, ακριβώς επειδή αφορά την ίδια την υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας, η προσέγγισή μας οφείλει να είναι σταθερή, αξιακή και ρεαλιστική. Ρεαλισμός όμως δεν σημαίνει εκπτώσεις σε αρχές.

Οι διαχρονικές θέσεις της ΕΔΕΚ διαμορφώνουν ένα καθαρό πλαίσιο: λύση στη βάση του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πραγματικά λειτουργικό δημοκρατικό κράτος χωρίς παρεκκλίσεις από το ευρωπαϊκό κεκτημένο, και ενεργός ρόλος της Κύπρου σε μια πιο κοινωνικά δίκαιη και δημοκρατική Ευρώπη.

1. ΛΥΣΗ ΜΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ, ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΗ ΛΑΪΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ

Η βάση της λύσης δεν μπορεί να είναι ούτε οι «ισορροπίες ισχύος» ούτε η ανοχή σε μόνιμες εξαρτήσεις. Η λύση οφείλει να εδράζεται στο διεθνές δίκαιο και στα ανθρώπινα δικαιώματα, με πλήρη σεβασμό στη λαϊκή κυριαρχία. Αυτό, στην πράξη, μεταφράζεται σε συγκεκριμένες και μετρήσιμες προϋποθέσεις.

Η ΕΔΕΚ θέτει ως απαραβίαστο πυλώνα τη πλήρη αποχώρηση όλων των ξένων στρατευμάτων και την οριστική κατάργηση του συστήματος εγγυήσεων και των μονομερών επεμβατικών δικαιωμάτων, τα οποία δεν είναι συμβατά με την κυριαρχία και την ευρωπαϊκή υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στις θέσεις μας, η αποχώρηση συνδέεται και με ρητό χρονικό ορίζοντα (ρήτρα λήξης εντός συγκεκριμένου διαστήματος).

Γιατί αυτό είναι κρίσιμο;

Διότι ένα κράτος δεν μπορεί να είναι «ενωμένο» και ταυτόχρονα να παραμένει υπό καθεστώς επιτήρησης ή εγγυήσεων τρίτων. Η ασφάλεια πρέπει να είναι αποτέλεσμα θεσμών, διεθνών δεσμεύσεων, ευρωπαϊκών κανόνων και λειτουργικής πολιτείας, όχι αποτέλεσμα στρατιωτικών ισορροπιών.

Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι μια «λύση όπως-όπως», αλλά μια λύση που να:

• αποκαθιστά την κυριαρχία και τη διεθνή προσωπικότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας,

• θωρακίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων,

• αφαιρεί από τρίτους οποιοδήποτε δικαίωμα παρέμβασης,

• δημιουργεί συνθήκες πραγματικής ειρήνης και σταθερότητας.

2. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΧΩΡΙΣ ΠΑΡΕΚΚΛΙΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΕΚΤΗΜΕΝΟ

Η δεύτερη μεγάλη δοκιμασία κάθε πρότασης λύσης είναι η λειτουργικότητα και η δημοκρατική της ποιότητα. Ένα κράτος που μπλοκάρει, που παράγει μόνιμες κρίσεις ή που χρειάζεται «ειδικές εξαιρέσεις» για να σταθεί, είναι μια συνταγή αποτυχίας.

Η θέση της ΕΔΕΚ είναι σαφής: το ευρωπαϊκό κεκτημένο πρέπει να εφαρμόζεται σε ολόκληρη την επικράτεια χωρίς παρεκκλίσεις, χωρίς «πρωτογενές δίκαιο» που να παρακάμπτει θεμελιώδεις ευρωπαϊκές αρχές, και με στόχο να αποτρέπεται άμεσα ή έμμεσα η διολίσθηση σε λύσεις που οδηγούν σε δύο κράτη.

Αυτή η προσέγγιση δεν είναι «νομικισμός». Είναι προϋπόθεση ισότητας. Για να μιλάμε για δημοκρατία:

• ίσα δικαιώματα για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως κοινότητας,

• χωρίς περιορισμούς στις βασικές ελευθερίες,

• χωρίς μόνιμες εξαιρέσεις που δημιουργούν πολίτες «διαφορετικών κατηγοριών».

δεν είναι προς διαπραγμάτευση.

Επιπλέον, η ΕΔΕΚ αναδεικνύει τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως θεσμικά αρμόδιου πλαισίου για να κρίνεται η συμβατότητα της λύσης με το κεκτημένο, παράλληλα με τον ρόλο του ΟΗΕ στη διεθνή πτυχή.

Με απλά λόγια: επανένωση σημαίνει ένα κράτος που μπορεί να λειτουργήσει καθημερινά, να παράγει πολιτική, να λύνει προβλήματα και να προστατεύει δικαιώματα, όχι ένα κράτος «εύθραυστο», έτοιμο να παραλύσει στην πρώτη σοβαρή διαφωνία.

3. ΕΝΕΡΓΟΣ ΡΟΛΟΣ ΣΕ ΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΑΙΗ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ

Η Κύπρος δεν είναι απλώς κράτος-μέλος της ΕΕ. Είναι ευρωπαϊκή χώρα που οφείλει να αξιοποιεί την ιδιότητά της στρατηγικά, αξιακά και κοινωνικά. Η ΕΔΕΚ, ως σοσιαλδημοκρατική δύναμη, συνδέει σταθερά την ευρωπαϊκή πορεία με τη δημοκρατία, τα κοινωνικά δικαιώματα, την αλληλεγγύη και τη δικαιοσύνη, και συμμετέχει στον ευρύτερο χώρο της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας.

Ενεργός ρόλος σημαίνει:

• να διεκδικούμε στην Ευρώπη λύση συμβατή με το κεκτημένο, χωρίς παρεκκλίσεις,

• να ενισχύουμε μια κοινωνική Ευρώπη που μειώνει ανισότητες και θωρακίζει τη συνοχή,

• να υπερασπιζόμαστε το κράτος δικαίου, τη διαφάνεια και τα δημοκρατικά αντίβαρα,

• να μετατρέπουμε τη γεωπολιτική θέση της Κύπρου σε πλεονέκτημα με όρους αρχών, όχι με λογικές συναλλαγής.

Η ευρωπαϊκή διάσταση δεν είναι «επικοινωνία». Είναι εργαλείο ασφάλειας και δικαιωμάτων, ιδίως όταν μιλάμε για μια λύση που πρέπει να λειτουργήσει για γενιές.

ΛΥΣΗ ΠΟΥ ΝΑ ΕΝΩΝΕΙ, ΟΧΙ ΝΑ ΔΙΧΑΖΕΙ ΞΑΝΑ

Μια ελεύθερη, δημοκρατική και κοινωνικά δίκαιη ενωμένη Κύπρος δεν είναι ευχή. Είναι πολιτικός στόχος που απαιτεί καθαρές προϋποθέσεις και σταθερή στρατηγική.

Με βάση τις διαχρονικές θέσεις της ΕΔΕΚ, η λύση θα πρέπει διασφαλίζει:

1. Αποχώριση των κατοχικών στρατευμάτων και οριστική κατάργηση του συστήματος εγγυήσεων και των μονομερών επεμβατικών δικαιωμάτων. Πλήρης κυριαρχία και ασφάλεια χωρίς εξάρτηση.

2. Κράτος λειτουργικό και δημοκρατικό, με ίσα δικαιώματα για όλους και χωρίς παρεκκλίσεις από το ευρωπαϊκό κεκτημένο και, χωρίς περιορισμούς στις βασικές ελευθερίες.

3. Κύπρος παρούσα και διεκδικητική στην ΕΕ, για μια Ευρώπη πιο κοινωνική και πιο δημοκρατική.

Σε αυτή τη γραμμή υπάρχει συνέπεια, αξιοπιστία και προοπτική. Και, κυρίως, υπάρχει σεβασμός προς τον πολίτη: γιατί η πραγματική επανένωση δεν μπορεί να είναι μια συμφωνία κορυφής που «αντέχει» μόνο στα χαρτιά. Πρέπει να είναι ένα κοινό μέλλον που αντέχει στην πράξη.