Στεκόμαστε δίπλα στους Κύπριους και Ευρωπαίους αγρότες.

Υπάρχουν στιγμές που σαν κοινωνία πρέπει να κοιταχτούμε στον καθρέφτη και να απαντήσουμε σε απλές ερωτήσεις. Θέλουμε ύπαιθρο ζωντανή ή ύπαιθρο μουσείο; Θέλουμε να παράγουμε τροφή ή να εισάγουμε τα πάντα; Θέλουμε νέους ανθρώπους στη γεωργία ή να βλέπουμε τα χωράφια να εγκαταλείπονται, τα χωριά να αδειάζουν και την παραγωγή να γίνεται ανάμνηση;

Οι κινητοποιήσεις των αγροτών σε ολόκληρη την Ευρώπη δεν είναι ένα πρόσκαιρο ξέσπασμα. Είναι κραυγή. Και στην Κύπρο, ο αγρότης ζει τα ίδια ίσος και πιο έντονα. Ακριβό ρεύμα, νερό που δεν φτάνει, τιμές σε ζωοτροφές, λίπασμα και φάρμακα που ανεβαίνουν, γραφειοκρατία που σε κουράζει πριν καν μπεις στο χωράφι, και τιμές πώλησης που συχνά δεν καλύπτουν ούτε τα βασικά.

Ο πρωτογενής τομέας δεν είναι ένα ακόμη επάγγελμα. Είναι η ασφάλεια του τραπεζιού μας. Είναι η οικονομία της υπαίθρου. Είναι η ισορροπία στην κοινωνία και στον τόπο. Και αυτό το απέδειξε περίτρανα η πανδημία του COVID.

Η προσέγγιση μας πρέπει να ξεκινά από κάτι που μοιάζει αυτονόητο αλλά δυστυχώς δεν εφαρμόζεται. Ο αγρότης δικαιούται αξιοπρεπές εισόδημα και σταθερούς κανόνες, όχι να ζει μόνιμα στο όριο. Στεκόμαστε δημόσια δίπλα στους αγρότες, στηρίζουμε τις κινητοποιήσεις τους και κτυπάμε καμπανάκι κινδύνου για τις περικοπές και τις στρεβλώσεις της νέας ΚΑΠ (Κοινής Αγροτικής Πολιτικής) , που οδηγούν σε εγκατάλειψη καλλιεργειών και συρρίκνωση της παραγωγής.

Τι σημαίνει «δίπλα στους αγρότες» στην πράξη

Το να λες «σας στηρίζω» είναι εύκολο. Το δύσκολο είναι να το αποδεικνύεις με αποφάσεις. Για εμάς, στήριξη σημαίνει συγκεκριμένα πράγματα:

Πρώτον: πληρωμές στην ώρα τους.
Ο αγρότης δεν μπορεί να σχεδιάσει, δεν μπορεί να προγραμματίσει, δεν μπορεί να κρατήσει προσωπικό όταν περιμένει μήνες για να πληρωθεί. Οι ενισχύσεις και επιδοτήσεις πρέπει να καταβάλλονται με σαφή χρονοδιαγράμματα και πλήρη διαφάνεια.

Δεύτερον: νερό, όχι άλλες υποσχέσεις.
Η ανομβρία δεν είναι «περίοδος», είναι συνθήκη. Είδαμε ότι δόθηκαν στους αγρότες, πρόσφατα, ενισχύσεις λόγω ξηρασίας. Αναγκαίες μεν, αλλά προσωρινό μέτρο που δεν λύνει το πρόβλημα. Αυτό που λείπει είναι η μόνιμη στρατηγική. Υδατικά έργα, σύγχρονα δίκτυα τροφοδότησης, αποθήκευση, έξυπνη άρδευση, λύσεις που δίνουν προοπτική και όχι απλώς ανακούφιση.

Τρίτον: μείωση του κόστους παραγωγής.
Όταν το κόστος στο ρεύμα, στο καύσιμο, στις ζωοτροφές, τα λιπάσματα, και τα φάρμακα «τρέχει» με ταχύτητες αστραπής, ο παραγωγός δεν έχει περιθώρια. Χρειάζονται στοχευμένα μέτρα για τους ενεργούς παραγωγούς. Στήριξη της άρδευσης, εργαλεία για το κόστος ενέργειας, τεχνολογικά έξυπνες λύσεις.

Τέταρτον: προστασία από τους κινδύνους.
Δεν γίνεται κάθε χρόνο να παίζουμε κορώνα-γράμματα με τον καιρό, τις ασθένειες, την αγορά. Χρειαζόμαστε ένα σοβαρό Ταμείο Διαχείρισης Κινδύνου, για να σταματήσει ο αγρότης να καταρρέει κάθε φορά που συμβαίνει κάτι απρόβλεπτο.

Πέμπτον: δίκαιες τιμές, τέλος στην ασυδοσία.
Δεν μπορεί ο παραγωγός να πουλά κάτω από το κόστος και κάποιος στη μέση να βγάζει υπερκέρδη. Χρειαζόμαστε ισχυρούς ελέγχους και εφαρμογή κανόνων απέναντι στις αθέμιτες πρακτικές στην αλυσίδα τροφίμων, ώστε η αξία να επιστρέφει σε αυτόν που την παράγει. Αυτό είναι βασική ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατική διεκδίκηση.

Έκτον: δυνατοί συνεταιρισμοί και ομάδες παραγωγών.
Ο αγρότης μόνος είναι ευάλωτος. Οργανωμένος, μπορεί να πετύχει καλύτερες τιμές, καλύτερη διάθεση, καλύτερη διαπραγμάτευση και πραγματική προστιθέμενη αξία.

Έβδομον: πράσινη μετάβαση χωρίς τιμωρητική λογική.
Ναι, να προστατεύσουμε το περιβάλλον. Αλλά με χρηματοδότηση, τεχνική στήριξη και ρεαλισμό. Όχι με νέες υποχρεώσεις που μετατρέπουν τη γη σε γραφειοκρατικό ναρκοπέδιο.

Όγδοον: να κάνουμε το “κυπριακό προϊόν” δυνατό.
Όχι μόνο να παράγουμε, αλλά να κερδίζουμε από την ποιότητα. Με καλύτερη τυποποίηση, προώθηση, σύνδεση με τη μεσογειακή διατροφή, και ενίσχυση καλλιεργειών που μπορούν να δώσουν υπεραξία στον παραγωγό.

Ένατον: δημόσιες προμήθειες με στήριξη της ντόπιας παραγωγής.
Νοσοκομεία, στρατός, ξενοδοχεία, όπου γίνεται και επιτρέπεται, να στηρίζονται τα κυπριακά προϊόντα με καθαρούς κανόνες ποιότητας και διαφάνειας.

Δέκατον: ίσοι κανόνες για όλους. Και στις εισαγωγές.
Δεν γίνεται να ζητούμε από τον Κύπριο και Ευρωπαίο αγρότη υψηλά πρότυπα και να αφήνουμε να ανταγωνίζεται προϊόντα που δεν δεσμεύονται από αντίστοιχες απαιτήσεις. Η αγορά πρέπει να είναι δίκαιη, αλλιώς είναι στημένη.

Το πραγματικό δίλημμα

Το δίλημμα δεν είναι απλά κοινωνικό, είναι άκρος πολιτικό.
Ή θα στηρίξουμε τη γεωργία ως δημόσιο αγαθό, ή θα τη βλέπουμε να συρρικνώνεται μέχρι να είναι πολύ αργά.

Στην ΕΔΕΚ επιλέγουμε με σαφήνεια, στήριξη στον άνθρωπο της παραγωγής, στη μικρομεσαία αγροτική οικογένεια, στη ζωή της υπαίθρου, στη διατροφική μας ασφάλεια. Όχι με λόγια και συνθήματα. Με συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής, κανόνες και χρηματοδότηση εκεί που πρέπει.

Ο Κύπριος αγρότης επιβάλλεται να βρίσκεται στο επίκεντρο της διατροφικής αλυσίδας, επιβάλλεται αν σταθεί δυνατός μπροστά στον ανταγωνισμό. Δεν είναι θέμα μόνο επαρκείας τροφίμων. Είναι ευρύτερο θέμα διατήρησης του κοινωνικού ιστού.