«Ζητείται Λαός»
Η προφητική αυτή φράση του Βάσου Λυσσαρίδη ακούγεται σήμερα σαν χαστούκι πολιτικής αλήθειας. Στις βουλευτικές εκλογές της 24ης Μαΐου 2026, η Κύπρος δεν εισέρχεται απλώς σε μια ακόμη προεκλογική περίοδο. Εισέρχεται σε μια φάση βαθιάς αποσύνθεσης των παλιών βεβαιοτήτων, με το κομματικό σύστημα να χάνει τη συνοχή του, τους δύο παραδοσιακούς πόλους να κινούνται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και τους αναποφάσιστους να φτάνουν περίπου στο 28%-30% δηλαδή σχεδόν ένας στους τρεις ψηφοφόρους.
Και μέσα σε αυτό το ρήγμα ξεφυτρώνουν νέα σχήματα, νέες περσόνες, νέες πολιτικές συσκευασίες. Το Άλμα του Οδυσσέα Μιχαηλίδη, η Άμεση Δημοκρατία Κύπρου του Φειδία Παναγιώτου, το Volt, το ΔΕΚ, το Σήκου Πάνω, και τόσα άλλα μορφώματα να προστίθενται σε μια ήδη ασφυκτικά φορτωμένη πολιτική σκηνή.
Εδώ ακριβώς αποκτά εκρηκτική επικαιρότητα το «ζητείται λαός». Γιατί το πρόβλημα της Κύπρου δεν είναι μόνο ότι φθείρονται τα παραδοσιακά κόμματα. Το βαθύτερο πρόβλημα είναι ότι ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας μοιάζει έτοιμο να βαφτίσει κάθε τι καινούργιο “ελπίδα”, κάθε τι αντισυστημικό “κάθαρση” και κάθε τι ψηφιακό ή θορυβώδες “δημοκρατική τομή”. Λες και η πολιτική είναι ζήτημα αισθητικής. Λες και η επάρκεια είναι λεπτομέρεια. Λες και μια χώρα με προβλήματα όπως το Κυπριακό, την ακρίβεια, την στεγαστική ασφυξία, το ενεργειακό κόστος, τη θεσμική φθορά και το δημογραφικό πρόβλημα μπορεί να παραδοθεί σε πειράματα εντυπωσιασμού.
Ασφαλώς, τα νέα κόμματα δεν είναι όλα ίδια. Το Άλμα πατά πάνω στη φθορά του συστήματος και στο αίτημα για θεσμικό καθαρισμό. Η Άμεση Δημοκρατία επενδύει στη λογική της ψηφιακής συμμετοχής και της αντισυστημικής ορμής. Το Volt επιχειρεί να εμφανιστεί ως ευρωπαϊκή, μεταρρυθμιστική και προγραμματική εναλλακτική. Όμως το ερώτημα που τα υπερβαίνει όλα είναι ένα, Παράγουν πολιτική ουσίας ή απλώς αξιοποιούν το κενό εμπιστοσύνης; Γιατί η οργή δεν είναι πρόγραμμα. Η αποστροφή προς το παλιό δεν είναι από μόνη της πρόταση. Και η αποκαθήλωση των παραδοσιακών κομμάτων δεν συνιστά αυτομάτως γέννηση καλύτερης πολιτικής.
Η ίδια η εικόνα των δημοσκοπήσεων δείχνει πως η Κύπρος βαδίζει προς μια πολυκομματική Βουλή με εύθραυστες ισορροπίες, περισσότερες μεσαίες δυνάμεις και δυσκολότερες συνθέσεις. Αυτό μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερο πλουραλισμό. Μπορεί, όμως, να σημαίνει και περισσότερη αστάθεια, ευκαιριακές συμμαχίες, αποσπασματικές πλειοψηφίες και ακόμη δυσκολότερη λήψη αποφάσεων στα κρίσιμα ζητήματα του τόπου.
Γι’ αυτό και η φράση του Λυσσαρίδη παραμένει αδυσώπητα επίκαιρη. Επειδή μας υπενθυμίζει ότι πριν από τους ηγέτες, πριν από τα κόμματα, πριν από τις πλατφόρμες και τα λογότυπα, προηγείται η ποιότητα του ίδιου του εκλογικού σώματος. Ζητείται λαός που να μη συγκινείται από το περιτύλιγμα. Λαός που να μη μπερδεύει τη διαμαρτυρία με τη διακυβέρνηση. Λαός που να απαιτεί γνώση, πολιτική συγκρότηση, θεσμική σοβαρότητα και χαρακτήρα. Αλλιώς, η Κύπρος δεν θα αλλάξει εποχή. Θα αλλάξει μόνο σκηνικά, πρόσωπα και συνθήματα, ενώ η ίδια παρακμή θα συνεχίσει να παριστάνει την ανανέωση.
