Αξιοποίηση της Υφιστάμενης Ενέργειας ως Προτεραιότητα Εθνικής Πολιτικής της Κύπρου.
Του Δρ Πιττάκαρα Πάρη (Υποψήφιος Βουλευτής ΕΔΕΚ Λεμεσός)
και
Του Στυλιανάκη Πέτρου (Υποψήφιος Βουλευτής ΕΔΕΚ Πάφος)
Η Κύπρος δεν αντιμετωπίζει πρωτίστως πρόβλημα παραγωγής ενέργειας, αλλά πρόβλημα διαχείρισης και αξιοποίησης της ήδη παραγόμενης ενέργειας.
Εγκατεστημένη ισχύς ΦΒ ≈ 950 MW
Ετήσιες περικοπές ΑΠΕ ≈ 300 GWh (2025 εκτίμηση)
Μέση ημερήσια απώλεια ≈ 838 MWh/ημέρα
Οικονομική απώλεια > €30–45 εκατ./έτος
Η ενεργειακή πρόκληση της Κύπρου δεν αφορά πρωτίστως την παραγωγή, αλλά τη διαχείριση και αξιοποίηση της ήδη παραγόμενης ενέργειας. Με εγκατεστημένη ισχύ φωτοβολταϊκών που προσεγγίζει τα 950 MW, καταγράφονται σημαντικές περικοπές ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, οι οποίες εκτιμάται ότι ανέρχονται περίπου στις 300 GWh ετησίως. Αυτό συνεπάγεται ημερήσιες απώλειες της τάξης των 838 MWh και σημαντικό οικονομικό κόστος για την οικονομία.
Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη επαναπροσδιορισμού των προτεραιοτήτων της ενεργειακής πολιτικής. Η ενίσχυση της αποθήκευσης ενέργειας, ιδιαίτερα στο σημείο παραγωγής, η βελτιστοποίηση της διαχείρισης του φορτίου και η αναβάθμιση των υποδομών του δικτύου αποτελούν κρίσιμες παρεμβάσεις για τη μείωση των απωλειών και τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας.
Η αξιοποίηση της υφιστάμενης παραγωγής πρέπει να προηγείται της περαιτέρω επέκτασης της εγκατεστημένης ισχύος.
Μέσα από μια ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη προσέγγιση, μπορούμε να διασφαλίσουμε ένα πιο αποδοτικό, βιώσιμο και οικονομικά δίκαιο ενεργειακό σύστημα προς όφελος της κοινωνίας.
Η αντιμετώπιση του ζητήματος απαιτεί στοχευμένες παρεμβάσεις με άμεσο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα:
1. Ανάπτυξη αποθήκευσης ενέργειας
Προώθηση εγκατάστασης συστημάτων αποθήκευσης, με προτεραιότητα στο σημείο παραγωγής (behind-the-meter), ώστε να περιοριστούν οι περικοπές και να μεταφέρεται η ενέργεια στις ώρες αιχμής.
2. Υποχρεωτική ενσωμάτωση αποθήκευσης σε νέα έργα ΑΠΕ
Σταδιακή εφαρμογή κανονιστικού πλαισίου που θα συνδέει νέες άδειες ΑΠΕ με ελάχιστη χωρητικότητα αποθήκευσης.
3. Έξυπνη διαχείριση φορτίου (demand response)
Εισαγωγή μηχανισμών που θα ενθαρρύνουν τη μετατόπιση κατανάλωσης σε ώρες υψηλής παραγωγής ΑΠΕ, μέσω τιμολογιακών κινήτρων και ψηφιακών εργαλείων.
4. Αναβάθμιση και ψηφιοποίηση δικτύου
Επενδύσεις σε “έξυπνα δίκτυα” (smart grids) για καλύτερη πρόβλεψη, έλεγχο και απορρόφηση της παραγόμενης ενέργειας.
5. Αξιοποίηση υφιστάμενων φωτοβολταϊκών
Δημιουργία ειδικών σχεδίων επιδότησης για προσθήκη αποθήκευσης σε ήδη εγκατεστημένα ΦΒ συστήματα.
6. Θεσμοθέτηση αγοράς ευελιξίας
Καθιέρωση μηχανισμών που θα επιτρέπουν σε παραγωγούς και καταναλωτές να συμμετέχουν ενεργά στη σταθεροποίηση του συστήματος.
Η στρατηγική πρέπει να είναι ξεκάθαρη, αξιοποίηση της παραγωγής πριν από την αύξηση της παραγωγής.
Μέσα από ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής που δίνει έμφαση στην αποθήκευση, τη διαχείριση και την τεχνολογική αναβάθμιση, η Κύπρος μπορεί να μειώσει το ενεργειακό κόστος, να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια και να αξιοποιήσει πλήρως το δυναμικό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
